Słup energetyczny na działce – jakie roszczenia przysługują właścicielowi?
Słup lub linia energetyczna to realne ograniczenie w korzystaniu z własności. Mogą przykładowo uniemożliwiać jakąkolwiek budowę na działce, która w założeniu jest budowlana. Właścicielowi działki, na której istnieją sieci przesyłowe, przysługuje kilka typów uprawnień.
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie
Jeśli sieć energetyczna została postawiona bez Twojej zgody (lub zgody poprzednich właścicieli) i firma nie posiada tzw. służebności przesyłu, możesz żądać wynagrodzenia za to, że przedsiębiorstwo korzysta z Twojego gruntu.
- Za jaki okres? Wynagrodzenie jest należne za dotychczasowe korzystanie z Twojego gruntu. Możesz ubiegać się o wynagrodzenie do 6 lat wstecz.
- Jakie wynagrodzenie Ci się należy? Wysokość wynagrodzenia zależy od tego, jak dużą powierzchnię działki zajmuje tzw. pas służebności (ile działki zajmuje sieć przesyłowa), jakiego typu jest to działka (np. budowlana, rolna) oraz lokalizacji działki i jej wartości.
Ustanowienie służebności przesyłu
Poza wynagrodzeniem za to, że przedsiębiorstwo dotychczas korzystało z gruntu bez zgody, właściciel może żądać ustanowienia służebności przesyłu. Będzie ona uprawniała do korzystania z istniejącej sieci w przyszłości.
- Służebność przesyłu ustanawia się zawsze za wynagrodzeniem.
- Wynagrodzenie musi zrekompensować spadek wartości nieruchomości (wynikający z niedogodności dla właściciela i ograniczeń w wykorzystaniu nieruchomości), a dodatkowo powinno przewidywać dla właściciela pewien zysk.
- Wynagrodzenie za ustanowienie służebności wynosi część wartości zajętej działki, a jego ostateczną wysokość szacuje biegły.
Czy można żądać po prostu usunięcie słupa?
Teoretycznie jest to możliwe, choć w praktyce okazuje się problematyczne.
- Kiedy jest to możliwe? Jeśli słup/sieć wybudowano bezprawnie, to właściciel może żądać jej usunięcia korzystając z tzw. roszczenia negatoryjnego – żądać usunięcia naruszeń i przywrócenia nieruchomości do stanu zgodnego z prawem.
- W praktyce najczęściej, szczególnie gdy usunięcie (czy przesunięcie, skablowanie) sieci jest zbyt kosztowne, przedsiębiorcy żądają ustanowienia służebności przesyłu. Właściciel działki nie może się wtedy domagać całkowitego usunięcia sieci. Przedsiębiorca nabywa uprawnienie do zajmowania działki, a w zamian właścicielowi przysługuje wynagrodzenie, o którym pisaliśmy w punkcie 2.
- Do usunięcia lub przesunięcia istniejącej sieci zwykle dochodzi wtedy, gdy na danym terenie jest to stosunkowo łatwe technicznie, a wynagrodzenie należne od przedsiębiorstwa za ustanowienie służebności na tej nieruchomości byłoby wyjątkowo wysokie.