Warunki, jakie musi spełniać wniosek o zniesienie współwłasności, przedstawione są w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Zgodnie z art. 617 k.p.c. we wniosku o zniesienie współwłasności należy dokładnie określić rzecz mającą ulec podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności.

Za określenie rzeczy przyjmuje się podanie miejsca położenia, tj. miejscowości, w której zlokalizowana jest nieruchomość, ulicy oraz numeru, oznaczenia w księdze wieczystej i ewidencji gruntów, obszaru, części składowych oraz przeznaczenia gospodarczego.

Jak opisać nieruchomość we wniosku?

Budynki, jakie znajdują się na nieruchomości, należy opisać, podając ich dane techniczne wraz z przeznaczeniem zabudowań, ich położeniem oraz funkcją użytkową.

Nie należy zapominać o przedstawieniu szacunkowej wartości nieruchomości będącej przedmiotem zniesienia współwłasności.

Jako dowody prawa własności należy przedłożyć:

• wypisy z księgi wieczystej lub zbioru dokumentów,
• orzeczenia sądów,
• ewentualne akty notarialne zawierane w związku z daną nieruchomością,
• umowy dotyczące przeniesienia własności,
• wypisy z ewidencji gruntów i budynków,
• wyciągi z tabel likwidacyjnych.

Uczestnicy postępowania o zniesienie współwłasności

Kolejnym elementem poprawnie napisanego wniosku o zniesienie współwłasności jest oznaczenie uczestników postępowania, czyli najczęściej wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Zgodnie z art. 510 § 1 i 2 k.p.c. osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o zniesienie współwłasności są tylko współwłaściciele.

Wyjątek od tej reguły przewiduje art. 887 k.p.c., zgodnie z którym wspomniany wniosek może przedłożyć prokurator oraz wierzyciel dłużnika będącego współwłaścicielem.

Czy trzeba przedstawić projekt podziału nieruchomości?

Należy podkreślić, że nie jest konieczne przedstawienie projektu podziału nieruchomości, gdyż w sprawie sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości orzeka sąd.

Wnioskodawcy mogą jednak wystąpić ze zgodnym wnioskiem o zniesienie współwłasności wraz ze wskazaniem sposobu wyjścia z niej.

W takim wypadku wniosek ten powinien proponować jedno z możliwych rozwiązań:

• podział fizyczny nieruchomości,
• przyznanie nieruchomości jednemu współwłaścicielowi, który zobowiązany będzie do spłaty pozostałych,
• sprzedaż rzeczy wraz z podziałem uzyskanej kwoty między współwłaścicieli.

Zgodny wniosek współwłaścicieli

Warto wspomnieć, że zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 roku, sygn. akt: V CKN 803/00, sąd rozpatrujący daną sprawę powinien uwzględnić zgodny wniosek o podział.

Istotne jest przy tym, że ustawodawca nie zastrzega szczególnej formy dla takiego wniosku.

Współwłaściciele mogą przedstawić go przed sądem zarówno ustnie podczas rozprawy, jak i we wspólnym piśmie wszczynającym postępowanie, a także w formie pisemnej, przygotowanej odrębnie przez każdego z zainteresowanych.

Najważniejszą bowiem kwestią jest ustalenie „niewątpliwej” zgodności wniosku o dział.

Plan podziału nieruchomości

W przypadku fizycznego podziału nieruchomości warto przedstawić również projekt na planie podziału, który musi spełniać wymogi określone w art. 621 k.p.c.

Oznacza to zgodność z zasadami obowiązującymi przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.

Jest to istotny element postępowania nieprocesowego, ponieważ źle sporządzony plan podziału nieruchomości lub jego brak może doprowadzić do niemożności wykonania postanowienia sądu.

W braku propozycji uczestników postępowania spełniających wymogi operatu geodezyjnego, plan podziału zostanie sporządzony przez biegłego sądowego z dziedziny geodezji na zlecenie sądu.

Wszystkie wspomniane dokumenty, wraz z wnioskiem o zniesienie współwłasności, należy przedłożyć wraz z kopiami dla każdego uczestnika postępowania.

Opłata od wniosku o zniesienie współwłasności

Wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości, tak jak w przypadku innych wniosków o zniesienie współwłasności, podlega opłacie sądowej wynikającej z ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 41 ust. 1 i 2.

Opłata wynosi 300 zł w przypadku wniosku złożonego zgodnie przez wszystkich uczestników postępowania.

W każdym innym przypadku opłata wynosi 1000 zł.