Zasiedzenie to instytucja znana już w prawie rzymskim jako usucapio, która jest jednym z wielu sposobów nabycia własności nieruchomości gruntowej, budynkowej lub lokalowej w sposób pierwotny.

Oznacza to, że nabycie własności następuje bez pośrednictwa innej osoby, a właściciel nie wchodzi w sytuację prawną poprzednika.

W odróżnieniu od pozostałych sposobów nabycia własności zasiedzenie wymaga jednak uprzedniego nieprzerwanego posiadania samoistnego.

Czas konieczny do uregulowania niezgodności między rzeczywistym a faktycznym stanem posiadania zależny jest od rodzaju wiary posiadacza.

Gdy wiara jest dobra, konieczny jest upływ 20 lat.

Gdy wiara jest zła, konieczny jest upływ 30 lat, zgodnie z art. 172 k.c.

Jakie są przesłanki zasiedzenia nieruchomości?

Do skutecznego nabycia własności nieruchomości niezbędne jest łączne wystąpienie przesłanek obligatoryjnych.

Są to:

• upływ ustawowego terminu,
• posiadanie samoistne.

Posiadanie takie wymaga więc faktycznego władania nieruchomością, czyli corpus, oraz psychicznego przekonania o traktowaniu rzeczy jako swojej, czyli animus.

Wówczas wraz z upływem ostatniego dnia określonego terminu z mocy prawa następuje faktyczne przeniesienie prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia na poprzedniego posiadacza samoistnego.

Co ciekawe, polskie przepisy o zasiedzeniu pozwalają zbyć bądź uczynić przedmiotem dziedziczenia rzecz posiadaną.

Wówczas dziedzic może doliczyć okres swego posiadania do okresu posiadania poprzednika i tak nabyć własność w drodze zasiedzenia, zgodnie z art. 176 k.c.

Kiedy obowiązuje 20-letni termin zasiedzenia?

Kiedy więc będzie nas dotyczył 20-letni termin, a zatem kiedy wiara uznawana jest za dobrą?

Warunek pozostawania w dobrej wierze spełnia każdy, kto obejmując posiadanie nieruchomości, był w przekonaniu, iż jest nabywcą prawa własności nieruchomości.

Oznacza to, że posiadacz nie miał świadomości bezprawności swego działania wbrew uprawnieniom właścicielskim.

Dobra wiara trwa również wtedy, gdy nie nastąpiło podważenie tytułu posiadania, a więc np. gdy właściciel nieruchomości nie zgłosił się do posiadacza o wydanie nieruchomości.

Zasiedzenie jako sposób uporządkowania stanu prawnego nieruchomości

Zasiedzenie na tle jego przytoczonych wymogów nie wydaje się być nader uciążliwym sposobem nabycia własności.

Przesłanki wymagane przez prawo umożliwiają korygowanie wad formalnych i materialnych nabycia własności w drodze posiadania od nieuprawnionego niewłaściciela dzięki upływowi czasu.